Aponogeton crispus
Aponogeton crispus


De groene vorm in het aquarium - Harry van Bruggen

De rode vorm in het aquarium - Harry van Bruggen

Deel van de bloeiwijze - Harry van Bruggen

Deel van de vruchtstengel - Harry van Bruggen

Drie zaden ( links ) en drie embryo’s ( rechts ) - Harry van Bruggen

Nederlandse naam -
Wetenschappelijke naam Aponogeton crispus Thunb. .
Familie Aponogetonaceae
Synoniemen Aponogeton echinatus Roxb.
Verspreiding Wijd verbreid in het zuiden van India en het westen, noorden en centrale gedeelte van Sri Lanka.
Habitat De planten groeien vaak in grote hoeveelheden in meren, plassen en vijvers tot 1300 m boven de zeespiegel, die in de droge tijd geheel kunnen uitdrogen. De gemeten watertemperaturen schommelen tussen 28 en 32 °C. Twee metingen gaven pH-waarden van 6,6 en 7,1, een hardheid van <1 en 3 °dH. en een geleidbaarheid van 178 en 290 µS/cm. De bodem op deze groeiplaatsen bestond uit vaste leem. Het water was troebel.
Beschrijving Bladeren in een rozet op een donkerbruine, tot 5 cm grote knol. Ondergedoken bladeren tot 10 cm lang gesteeld, erg variabel in vorm en afmetingen, met tot 50 cm lange en 4,5 cm brede bladschijven met vlakke, gegolfde of gekroesde rand, meestal groen, maar soms komen ook planten voor met fraai roodbruine bladeren. Bladschijven van de drijfbladeren tot 20 cm lang en 5 cm breed. Bloemstengel tot 75 cm lang, onder de bloeiwijze verdikt. Spatha tot 2,5 cm lang, afvallend. Bloeiwijze met een tot 13 cm lange, welriekende, dicht- of tamelijk losbloemige aar. Bloemen rondom langs de as geplaatst, met twee meestal witte, soms rose of lichtviolette, tot 2,25 mm lange en 1,75 mm brede tepalen, zes meeldraden en drie vruchtbeginsels met elk twee zaadbeginsels. Vruchtwijze erg dicht. Vrucht tot 12 (-18) mm lang en 5 (-7) mm dik, glad of met uitsteeksels, aan het einde gesnaveld. Zaad tot 12 mm lang en 5 mm dik, met een enkele zaadhuid. Pluim lang, aan de basis aangehecht en in een groef liggend.
Gebruik Aquarium : Aanbevelenswaardige aquariumplant, die in de grotere aquariumwinkels bijna altijd wel voorradig is.
Vijver: Wordt niet in vijvers gehouden: niet winterhard.
Kweek De cultuur van deze soort is erg eenvoudig: noch aan de bodemgrond, noch aan het water worden bijzondere eisen gesteld. Een bodem uit ongewassen zand, alsmede middelhard water (ca. 15 °DH) zijn voldoende. De lichtbehoefte is echter tamelijk hoog. Meestal stagneert de groei af en toe: de rustperiode begint. In de regel zet de groei na enkele maanden vanzelf weer in. Gedurende de rusttijd moeten we er op letten, dat de knol niet gaat rotten. Men kan daartoe de knol uit de bodem halen en gewoon op het zand laten liggen, totdat hij weer uitloopt.
De vermeerdering is meestal tamelijk onproblematisch. Weliswaar kan de soort niet vegetatief (door stekken) worden vermeerderd, maar de planten bloeien gemakkelijk en bij zorgvuldige zelfbestuiving kan men vaak wat (soms zelfs veel) zaden oogsten. De zaadzetting is bij kruisbestuiving echter meestal hoger, maar daarvoor heeft men twee tegelijkertijd bloeiende planten nodig. De rijpe zaden drijven korte tijd aan de oppervlakte, dan verslijmt de zaadhuid en het embryo zinkt naar de bodem, waar het verder groeit.
Verwante soorten Een soort, die wat op A. crispus lijkt, is A. rigidifolius H. Bruggen. Het belangrijkste verschil tussen beide soorten vormt de wortelstok, die bij A. crispus knolvormig is, terwijl hij bij A. rigidifolius relatief dun en lang is. Bij laatstgenoemde soort vormen zich op die lange wortelstok vaak jonge planten. Verder zijn de bladeren bij A. rigidifolius stevig, leerachtig. Deze soort komt uit het zuiden van Sri Lanka en wordt soms geďmporteerd. Een andere op A. crispus lijkende soort is A. natans (L.) Engl. & Krause, een soort eveneens afkomstig uit Sri Lanka en India. Deze onderscheidt zich van A. crispus door de zeer kleine zaden met een dubbele zaadhuid. Deze soort vormt na een paar kleine primaire bladeren uitsluitend drijfbladeren (met een hartvormige basis [die van A. crispus hebben een afgeronde basis]). Deze soort wordt nooit geďmporteerd.
Beschrijving : Harry van Bruggen

Literatuur
  • Bruggen, H.W.E.van, 1990. Die Gattung Aponogeton (Aponogetonaceae), Aqua Planta Sonderheft 2: 31.
  • Kasselman, C., 1998. Handboek Aquariumplanten: